Interview met kwartiermaker Leernetwerk in oprichting Kind en complexe ouderrelatie

Mariska Klein Velderman, onderzoeker bij TNO, is voor het eerste kwartaal van 2022 aangesteld als kwartiermaker voor het Leernetwerk in oprichting Kind en complexe ouderrelatie. Een goede aanleiding voor een gesprek.

Aanleiding Leernetwerk Kind en complexe ouderrelatie in oprichting

Eind 2021 liep het landelijke programma Scheiden zonder Schade, een initiatief van de ministeries van Justitie & Veiligheid en Volksgezondheid, Welzijn & Sport, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten en de Rechtspraak en af. Binnen dit programma gericht op het voorkomen van schade bij scheiding, waren twee regiolabs, een in Oost-Brabant en een in Den Haag. Binnen regiolab Den Haag werd een zodanige meerwaarde ervaren, dat de wens ontstond een vervolg te organiseren.

Mariska onderzoekt daarvoor binnen onze regio de mogelijkheden in de vorm van een nieuw Leernetwerk. De bedoeling is daarbij voort te bouwen op bestaande infrastructuren zoals die van SAMEN en bestaande groepen te verbinden. Binnen deze opdracht kijkt Mariska naar de behoeften en mogelijkheden die er zijn binnen onze regio aan een Leernetwerk Kind en complexe ouderrelatie.

Doel opdracht als kwartiermaker

Doel is in dit eerste kwartaal te komen tot een strategische agenda voor het Leernetwerk, voortvloeiend uit een analyse van de gesprekken die Mariska als kwartiermaker voert met relevante partijen. Daarbij gaat het in eerste instantie om onze regio, tegelijkertijd is het ook de wens informatie op te leveren over het oprichten van eenzelfde Leernetwerk in andere regio’s. “Dus wat zijn de randvoorwaarden, wie moeten betrokken worden?”

Wie worden betrokken

Uiteraard dienen binnen het Leernetwerk de verschillende perspectieven te worden vertegenwoordigd. Binnen SAMEN zijn dat gemeenten, gezinnen, onderzoekers, (toekomstig) praktijkprofessionals en docenten. Voor dit Leernetwerk kan daarbij gedacht worden aan het juridisch veld zoals de rechtspraak, advocatuur en mediators en de hulpverlening aan ouders en kinderen. “Daarover gaan we met elkaar het gesprek aan.”

Want niet alleen deze disciplines kunnen een rol hebben bij een scheiding. “Bij sommige thema’s is het heel duidelijk welke partijen daarin een rol hebben, dat is bij het thema scheiding anders. Het is veelal een juridisch maar ook een emotioneel vraagstuk en is tegelijkertijd van invloed op allerlei praktische zaken zoals huisvesting en de financiën”, aldus Mariska. Op dit moment is nog onduidelijk welke partijen daadwerkelijk onderdeel uit zullen maken van het Leernetwerk. Sommige aspecten die spelen bij een scheiding, zoals huisvesting en financiën, kunnen bijvoorbeeld ook input vormen voor bepaalde bijeenkomsten.

Mariska kennen we van

Vanuit SAMEN kun je Mariska kennen van verschillende onderzoeken binnen de JGZ. Ook organiseerde ze in 2018 het symposium Scheiding en het jonge kind. Van huis uit is Mariska gezinspedagoog en is daarna verder opgeleid in het doen van onderzoek. Het thema in haar werk is gezinsrelaties. “Wat gebeurt er en wat moet je doen als die relaties onder druk komen te staan?”

Zo heeft ze onderzoek gedaan naar internationale adoptie; de relaties met biologische ouders worden verbroken en tegelijkertijd ontstaan er nieuwe met de adoptieouders. Ook het promotieonderzoek van Mariska draaide om gezinsrelaties; hoe kun je met een video-interventie de moeder-kindrelatie versterken, ook wanneer moeder zelf een verstoorde gehechtheidsrepresentatie heeft? Kun je zo de vicieuze cirkel van onveilige gehechtheid doorbreken?

Interventies bij scheiden

Bij TNO trekt Mariska de kennislijn over weerbare jeugd en ouderschap. Hoe kun je kinderen ondersteunen bij ingrijpende gebeurtenissen en wat is er nodig aan ondersteuning voor ouders? Scheiding is daarbinnen inmiddels 15 jaar een belangrijk thema. In dat kader heeft Mariska in samenwerking met vertegenwoordigers uit onderwijs, praktijk, onderzoek, gezinnen en beleid de preventieve programma’s Stoere Schildpadden en Dappere Dino’s ontwikkeld, onderbouwd en onderzocht (naar de website).

Meer recentelijk heeft ze daaraan de ScheidingsATLAS toegevoegd. Hoe kun je ouders voorbereiden op de complexe situatie die ontstaat na een scheiding? Wat betekent het voor de ouder zelf en de kinderen? Wat kun je als ouder doen in de communicatie en in de opvoeding van kinderen? Hoe geef je samen met je ex-partner opnieuw vorm aan het ouderschap?

“We weten steeds meer over de risico’s voor kinderen in geval van complexe ouderrelaties, zoals bij destructief conflict tussen ouders. Tegelijkertijd werkt een goede band van het kind met beide ouders juist beschermend. Uitdagingen voor het Leernetwerk kunnen bijvoorbeeld zitten in de vraag hoe je ervoor zorgt dat kinderen in geval van complexe ouderrelaties op een veilige manier contact houden met beide ouders. En hoe worden kansen voor welzijn, functioneren en ontwikkeling van betrokken kinderen versterkt? Of wat is ervoor nodig om constructief contact tussen ouders te bevorderen?”

Meer informatie en bijdragen

Heb je vragen voor Mariska en/ of zie je mogelijkheden aan het Leernetwerk bij te dragen? Neem contact met haar op: mariska.kleinvelderman@tno.nl

 

Arie Opstelten neemt afscheid als regiocoördinator

Arie OpsteltenIk, Rosanne, interview Arie Opstelten op 3 november 2021. Aanleiding is zijn vertrek als regiocoördinator. We wisten toen nog niet wanneer dat afscheid zou plaatsvinden, alleen dat het eraan kwam, was zeker. En dat moment is nu. In aanloop op zijn pensioen in 2022 draagt hij zijn taken voor SAMEN over aan Liesbeth Zuidema (gemeente Den Haag). Zij stelt zich later voor aan SAMEN.

 

Gemeenten en SAMEN

Bij SAMEN heeft Arie sinds eind 2018 gewerkt aan het verduidelijken en verankeren van de rol van gemeenten bij kennisontwikkeling en -toepassing. “Ik heb daar echt een beweging in gezien, de afgelopen jaren, blijkend uit dat de drie grotere gemeenten in de regio’s gezamenlijk verantwoordelijkheid hebben willen nemen.” Hiermee zijn gemeenten steviger verbonden geraakt aan SAMEN. “Die rol van gemeenten kan nog sterker, als een steviger partner. Een die opvattingen heeft over het wat, waarom en wat te doen met het leren.”

Kennisontwikkeling en leren

In de kern gaat het er bij SAMEN om dat je verschillende expertises samenbrengt. Hoe je dat bestuurlijk georganiseerd hebt, is daarbij niet zo belangrijk volgens Arie. De verschillende disciplines verbind je rondom wat je wilt weten. “De klant kan daarbij niet ontbreken. Dat is allemachtig lastig, maar noodzakelijk voor een optimaal resultaat.”

Daarbij zijn kennisontwikkeling en leren op de gemeentelijke agenda gekomen, ook noemt hij het positief dat leren en kennis ontwikkelen prominente thema’s zijn op de landelijke hervormingsagenda voor de komende zes jaar. “Daarin is de samenwerking met BOPOG (Beleid, Onderwijs, Praktijk, Onderzoek en Gezinnen, red.) van meerwaarde, dat heb ik echt ontdekt in mijn periode bij SAMEN.” Alleen heb je zicht op een klein stukje van de werkelijkheid. In gezamenlijkheid heb je meer zicht en kun je op de lange termijn renderen volgens Arie.

Wat wens je SAMEN

Arie hoopt dat de regionale infrastructuur voor kennisontwikkeling in belangrijkheid toeneemt. “Dat gun ik de werkplaatsen, dat het belang van hun producten en resultaten groter wordt.” In de regionale infrastructuur ziet Arie meerwaarde voor alle partijen. Als voorbeeld noemt hij het inzicht in hoe bestuurlijk Nederland werkt voor kennisinstituten. “Dat partijen dat willen zien en dragen, dat vraagt investeringen.”

Daarnaast hoopt Arie dat we het simpel kunnen houden. Hiermee bedoelt hij dat we ons niet verliezen in de bestuurlijke complexiteit maar dat we blijven focussen op waar het om gaat: de jeugd. Een deel van die gemeentelijke complexiteit is weggenomen doordat de drie kerngemeenten van de regio van SAMEN de financiering namens de gemeenten coördineren. Hiermee vermijden we een hoop drukte en organiseren we door een vertegenwoordigende rol de nodige eenvoud.

Dit is volgens Arie een valkuil voor samenwerkingsverbanden zoals SAMEN: meer discussie over organisatie en belang dan over het primaire doel. Door elkaar meer te vertrouwen en je te laten vertegenwoordigen, kan de structuur simpel blijven.” Leg uit wat de bedoeling is van SAMEN in plaats van uit te leggen hoe het werkt. Dat hoeven maar een paar mensen te weten. “Belangrijker is dat iedereen weet waar we het voor doen en of we dat halen.”

En “natuurlijk” wenst Arie SAMEN veel mooie onderzoeken met maatschappelijk relevantie waar jeugdigen en hun gezinnen beter van worden.

 

Vacature Senior Onderzoeker Jeugdhulp in Transformatie bij de Haagse Hogeschool

Bij de Haagse Hogeschool – lectoraat Jeugdhulp in Transformatie – zijn ze op zoek naar een Senior Onderzoeker. Dus heb jij ervaring met praktijkgericht onderzoek naar vraagstukken in de jeugdhulp en het sociale domein? Wil je onderdeel worden van een lectoraat samen met het werkveld praktijkgericht onderzoek verricht naar jeugdhulp en alles wat daarmee samenhangt? Lees dan verder op de website van de Haagse Hogeschool. Solliciteren kan tot 12 december a.s.

 

 

Highlights Jaarconferentie SAMEN

Hoe kun je als professional je eigen ervaring met kindermishandeling inzetten in je werk? Hoe willen we als SAMEN het perspectief van vaders beter benutten in de hulpverlening? Hoe definiëren we het begrip kwetsbaar gezin? En waar staat ons Leernetwerk met een regionale visie op normaliseren? Wat helpt of belemmert integraal werken en wat zien de leden van SAMEN als oplossingen? Wat weten we over ketenbreed leren en implementeren van innovaties? En hoe betrekken we gezinnen structureel bij SAMEN?

Op de elfde editie van onze Jaarconferentie 16 september jl. stonden deze vragen centraal. Voor de highlights, raadpleeg onderstaande factsheet.

Voor de sessies, presentaties en getoonde filmpjes met de reflectie van ExpEx op het thema ‘beter begrijpen’ en het voorgedragen gedicht en Joep van Deudekom ga je naar de pagina van de Jaarconferentie.

14 oktober, Den Haag Draait Door: De doelgroep en studenten betrekken bij actiegericht onderzoek in de (preventieve) jeugdhulp.

Ook nieuwsgierig hoe je met kennisdeling en het betrekken van diverse partijen in de stad kan bijdragen aan maatschappelijke vraagstukken? Dat lukt onderzoekers, studenten en de stad steeds beter. Met Kennis Maken Den Haag.

Op 14 oktober a.s. vindt de 9e editie plaats van de online talkshow Den Haag Draait Door met interessante gastsprekers uit het onderwijs, onderzoekers, studenten en gemeente. Dit keer met het thema: de doelgroep en studenten betrekken bij actiegericht onderzoek in de (preventieve) jeugdhulp.  Best practices en de meerwaarde en randvoorwaarden voor  samenwerken met studenten en opdrachtgevers komen aan bod.

Den Haag Draait Door #9

  • De doelgroep en studenten betrekken bij actiegericht onderzoek in de (preventieve) jeugdhulp.
  • Donderdag 14 oktober, 13.00-14.30 in Teams.

Klik hier om je aan te melden

Meer over de bijeenkomst

Maatschappelijke vraagstukken aanpakken met diverse partijen in de stad is een hele kunst. Dat lukt onderzoekers, docenten, studenten en de stad steeds beter. Tijdens deze DHDD sessie delen docent-onderzoeker Judith van Vliet (Hogeschool Inholland) en onderzoekers Anne Steenbakkers en Cathelijne Mieloo (De Haagse Hogeschool) hun ervaringen. Een student en Strategisch Adviseur Jeugd Arie Opstelten (Gemeente Den Haag) delen hun perspectief. Best practices en de meerwaarde en randvoorwaarden voor samenwerken met studenten en opdrachtgevers komen aan bod. De sprekers gaan met het publiek in gesprek. In breakoutrooms is ruimte voor ontmoeting.

Sprekers

Vlnr: Judith van Vliet, Anne Steenbakkers, Cathelijne Mieloo, Arie Opstelten.

Een korte introductie:

  • In het project  Koplopers kregen ervaringsdeskundige jongeren de ruimte om zelf vorm te geven aan de activiteiten die zij ontwikkelden en uitvoerden. Met als doel: stigma’s wegnemen en de participatie van psychisch kwetsbare jongeren in onderwijs, welzijn en werk bevorderen. Docent-onderzoeker Judith van Vliet deed onderzoek naar de samenwerking binnen het project. Zij vertelt hoe je nou écht gelijkwaardig samenwerkt met de doelgroep. Het project Koplopers heeft vanwege deze samenwerking een  ZonMw- Parel ontvangen.
  • Cathelijne Mieloo is senior onderzoeker bij het lectoraat Jeugdhulp in Transformatie. Zij voert verschillende onderzoeken uit waarbij de ouders, jongeren en ook studenten betrokken worden, waaronder het kwalitatief cliëntenervaringsonderzoek. Het doel van het kwalitatieve CEO is om verdiepende informatie te verzamelen van ouders en jeugdigen als input voor verbetering van beleid of aanpak. In de uitvoering van dit onderzoek zijn studenten nauw betrokken, waarover de opdrachtgevers uit het kennisnetwerk Jeugd Haaglanden en de gemeente Leidschendam-Voorburg erg enthousiast zijn.
  • Anne Steenbakker is ook onderzoeker bij het lectoraat Jeugdhulp in Transformatie. Zij voert verschillende onderzoeken uit waarbij de doelgroep in de stad betrokken wordt, zoals de aanpak van huiselijk geweld in het Zorg- en Veiligheidshuis Haaglanden. Hierin is een aparte focusgroep opgezet voor ervaringsdeskundigen, die enthousiast en kritisch meedenken met de professionals. Daarnaast betrekt Anne in verschillende onderzoeken studenten, zoals bij de Haagse Kansrijke Start.
  • Strategisch adviseur Jeugd Arie Opstelten (Gemeente Den Haag) is betrokken bij samenwerkingen tussen onderwijs, wetenschap en de gemeente. Dit heeft o.a. geresulteerd in de nieuwe minor Zorgcoördinatie van De Haagse Hogeschool en regionale doorontwikkeling van het project Samen-Werken, Samen-Leren. Tevens geeft hij vorm aan de organisatie van gemeentelijke betrokkenheid bij de Regionale kenniswerkplaats SAMEN.

Den Haag Draait Door:

Den Haag Draait Door (DHDD) is een talkshow over leren in de stad, georganiseerd door de partners binnen de City Deal Kennismaken Den Haag (CDKM). Sinds 2019 werken De Haagse Hogeschool, Inholland, de Universiteit Leiden en de gemeente Den Haag in de CDKM aan het versterken van de connecties tussen hoger onderwijs en de stad. DHDD is een van de manieren waarop we ervaringen en lessen die geleerd worden op een gestructureerde manier met elkaar delen.

Terugkijken: Jaarconferentie SAMEN

Hoe kun je als professional je eigen ervaring met kindermishandeling inzetten in je werk? Hoe willen we als SAMEN het perspectief van vaders beter benutten in de hulpverlening? Hoe definiëren we het begrip kwetsbaar gezin? En waar staat ons Leernetwerk met een regionale visie op normaliseren? Wat helpt of belemmert integraal werken en wat zien de leden van SAMEN als oplossingen? Wat weten we over ketenbreed leren en implementeren van innovaties? En hoe betrekken we gezinnen structureel bij SAMEN?

Op de elfde editie van onze Jaarconferentie 16 september jl. stonden deze vragen centraal. Nieuwsgierig naar antwoorden? Bekijk via deze pagina de sessies terug.

Inzicht in interventies op vaderbetrokkenheid – hulp gevraagd!

TNO werkt momenteel aan een overzicht van activiteiten en interventies, websites en organisaties in Nederland die zich richten op vaderbetrokkenheid. Wij hebben hiervoor gezocht in de Databank Effectieve Jeugdinterventies van het Nederlands Jeugdinstituut en online. De resultaten van deze zoektocht staan in het bijgevoegde bestand. Het is onze bedoeling om dit overzicht zo compleet mogelijk te maken. Daar hebben we jouw hulp bij nodig!

Bekijk het voorlopige overzicht en laat weten welke initiatieven of interventies we nog missen. Dan vullen wij dit aan. Het uiteindelijk overzicht delen we in een factsheet op de website van SAMEN.

Vind je vaderbetrokkenheid een interessant thema om over mee te denken? Kom dan naar onze workshop tijdens de jaarconferentie en sluit aan bij het leernetwerk Focus op Vaderschap.

Bestand Voorlopig overzicht initiatieven vaderbetrokkenheid

Focus op Vaderschap: bouwen aan een visie en zicht op interventies

Welke interventies rondom vaderschap zijn er? En op welke doelgroepen richten zij zich? En met welk doel zijn deze interventies ontwikkeld? Deze en meer vragen kwamen aan bod tijdens de bijeenkomst van het Leernetwerk Focus op Vaderschap.

In onderstaande factsheet hebben we dat wat we bespraken voor je bij elkaar gezet. Wil je meer weten? Kijk dan op de pagina van ons leernetwerk. Ook een bijeenkomst bijwonen? Dat kan! 4 november komen we weer bij elkaar: meld je aan. Graag tot dan!

Magazine ‘Samen bouwen aan betere jeugdhulp’ gelanceerd

Mooi nieuws! Werkplaats SAMEN lanceerde deze week samen met ZonMw en de andere werkplaatsen jeugd het magazine ‘Samen bouwen aan betere jeugdhulp’. Lees hierover meer in het nieuwsbericht van ZonMw.

Als werkplaatsen gaven we de afgelopen jaren een ‘boost’ aan innovatieve jeugdhulp, gelijkwaardig samenwerken en onderzoek met maatschappelijke impact. Het magazine zoomt in op de opbrengsten van de werkplaatsen. Onder andere projectleiders, praktijkprofessionals en onderzoekers vertellen over de belangrijkste resultaten van het project waar zij bij betrokken waren. Zoals bijvoorbeeld Gezin aan Zet: passende hulp op elk niveau.

Ook de inzichten die de samenwerkingspartners hebben opgedaan gedurende het traject hebben een plaats gekregen in de publicatie. Onder ‘Leren van samenwerking’ lees je bijvoorbeeld wat het van betrokkenen vergt om een werkplaats te starten en hoe je echt gelijkwaardig samenwerkt met ouders en jongeren.

Veel leesplezier!

Save the date Jaarconferentie 2021: Maatschappelijk complexe problemen beter begrijpen

Benieuwd wat de Werkplaats SAMEN het afgelopen jaar heeft bereikt? Zet de datum van de jaarconferentie alvast in je agenda en kom ook!

Wat Jaarconferentie Werkplaats SAMEN
Wanneer Donderdag 16 september
Tijd 13.30-16.30 uur
Waar Online, Hogeschool Leiden
Voor Iedereen die ervaring heeft met of interesse voor de zorg voor jeugd

Oproep van coördinator Noortje Pannebakker