Onderzoek in coronatijd l Hoe De Haagse Hogeschool dat doet

18 juli, de Haagse Hogeschool ligt er verlaten bij. Collegezalen zijn leeg, het is stil in het gebouw. Normaal gesproken is het lastig je dat voor te stellen. Maar nu, tijdens de zomervakantie, is de hogeschool nagenoeg leeg. Een goed decor voor een gesprek met lector Jeugdhulp in Transformatie Rob Gilsing over de impact van de coronamaatregelen op onderzoek door het lectoraat Jeugdhulp in Transformatie.

Hulp aan gemeenten en jeugdhulpinstellingen

Kort na de afkondiging van de maatregelen vond er een reeds geplande bijeenkomst met (docent)onderzoekers van het lectoraat plaats. “Tijdens die bijeenkomst concludeerden we dat de maatregelen grote gevolgen zouden hebben voor onze lopende onderzoeken. We verwachtten dat we het minder druk zouden krijgen.”, aldus Rob Gilsing. Vandaar dat de docentonderzoekers besloten hulp te bieden aan de gemeenten en jeugdhulpinstellingen die deel uitmaken van het Kennisnetwerk Jeugd Haaglanden.

Op het aanbod van het lectoraat te helpen hebben enkele organisaties positief gereageerd, waaronder Stichting Jeugdformaat. Met hen en andere partijen heeft het Kennisnetwerk Jeugd Haaglanden een enquête uitgezet onder jeugdprofessionals. Zij zijn bevraagd op hun ervaringen in coronatijd (Professional Ervaringsonderzoek). Ook denken onderzoekers van het lectoraat mee over de mogelijkheden van een voorspelmodel voor de hulp die een jeugdige en/ of het gezin nodig gaat hebben. “Zeker in crisistijd kan een dergelijk model van grote toegevoegde waarde zijn doordat je al op de eventueel benodigde hulp hebt kunnen anticiperen. Het verkleint bovendien de kans dat kinderen uit zicht raken.”

Tijd voor onderzoek

“Alleen was de inschatting dat we het rustiger zouden krijgen niet helemaal juist.” Sterker nog, die eerste periode van thuiswerken hebben Rob en de andere onderzoekers van het lectoraat het extra druk gehad. Hij denkt zelf dat het deels komt door het wennen aan de digitale middelen. Bovendien bleek de inschatting onjuist dat we het met de onderzoeken minder druk zouden krijgen. “In tegenstelling tot wat we dachten ‘gezellig, samen thuis aan het werk’, hebben mijn partner en ik elkaar de eerste dagen niet gezien totdat we aan het einde van de dag samen aan tafel zaten.”, bekent Rob met enige verbazing.

De inschatting dat de (docent)onderzoekers tijd over zouden houden is dus niet uitgekomen. De meeste onderzoeken die al liepen, konden toch redelijk doorgaan. Wel is de start van het onderzoek ‘Rondom het kind’ – naar het verbeteren van de samenwerking tussen jeugdhulp en passend onderwijs – uitgesteld door de maatregelen en het tijdelijk op slot gaan van het onderwijs. Naar verwachting start dit onderzoek nu in het nieuwe schooljaar.

In de regio Haaglanden doet het lectoraat Jeugdhulp in Transformatie onderzoek naar ervaringen van professionals rond het transformatiedoel ‘Ruimte voor professionals’. Voor de eerste ronde werden professionals gevraagd naar de effecten van de coronamaatregelen op de door hen ervaren ruimte. Daaruit blijkt dat een flink deel denkt dat ze cliënten nu minder goed kunnen helpen dan voor de crisis. Dat is reden tot zorg. Na de zomer volgt een beknopt rapport met de resultaten van het onderzoek.

Digitaal sociaal

“Het is belangrijk om tijdens online besprekingen ruimte te nemen voor het sociale. Vooral in het begin was daar weinig oog voor waardoor het contact, ook met collega’s die je normaal gesproken dagelijks zag, zakelijker dan anders was.”, signaleert Rob. Rob verzorgde recent een masterclass voor derdejaars PABO-studenten en vond dat lastig. “Je zit voor een scherm, en je hebt geen idee of dat wat je zegt aankomt, je krijgt geen feedback anders dan de initialen van de aanwezigen in je scherm.” Petje af dus voor al die docenten die de omslag naar digitaal onderwijs snel hebben gemaakt.

Van de start van de nieuwe minor Zorgcoördinatie voor gezinnen met complexe problemen in het schooljaar 20-21 had Rob graag iets feestelijks gemaakt. Doordat digitaal gestart wordt, verwacht Rob dat het een minder feestelijke ervaring zal zijn dan hij voor ogen had. Deze minor is ontwikkeld in samenwerking met gemeente Den Haag, jeugdhulporganisaties en docenten en was met 75 inschrijvingen snel vol. Het is de wens om de minor in de toekomst open te stellen voor externe studenten en voor jeugdprofessionals.

Over jeugdzorg tijdens corona bij Curium-LUMC spraken we Robert Vermeiren. Lees hier het interview met Astrid Scholten over hoe Hogeschool Leiden omgaat met de coronamaatregelen. Symone Detmar vertelt over wat TNO doet om de negatieve effecten van de maatregelen tot een minimum te beperken.

ZonMw Subsidieoproep beter signaleren en bereiken van kwetsbare gezinnen

Tot 27 oktober 14.00 uur kan bij ZonMw een aanvraag ingediend worden voor de subsidieoproep Wat werkt bij het tijdig signaleren en ondersteunen van kinderen en gezinnen in kwetsbare omstandigheden? Deze oproep maakt onderdeel uit van het programma Wat werkt voor de jeugd en heeft als doel het vergroten en toepassen van kennis over wat werkt bij het signaleren en bereiken van kwetsbare gezinnen.

Lees meer op de website van ZonMw.

Online keuzetool meetinstrumenten kwaliteit van leven in de jeugdzorg

Om maatschappelijke en financiële opbrengsten van jeugdhulp te kunnen meten, is door Maastricht UMC+/Universiteit Maastricht, de Rijksuniversiteit Groningen, Accare centrum voor kinder- en jeugdpsychiatrie, het Trimbos Instituut en het Nederlands Jeugdinstituut een inventarisatie gemaakt van de beschikbare instrumenten om kosten en kwaliteit van leven vast te stellen binnen de jeugdsector.

De Aletta Jacobs School of Public Health heeft onderzoek – gefinancierd door ZonMw – gedaan naar deze beschikbare meetinstrumenten en heeft onder meer een online keuzetool meetinstrumenten kwaliteit van leven in de jeugdzorg ontwikkeld.

Meer over het onderzoek: voordejeugd.nl

Naar de online keuzetool 

 

Magazine JIJ JGZ

Speciaal voor JGZ-professionals hebben NCJ en ZonMw het magazine JIJ JGZ uitgebracht. Je treft er interviews met andere professionals en ouders en diverse artikelen. Met dit magazine viert NCJ het 10-jarig bestaan en ZonMw de ontwikkelde en samengebrachte kennis voor de JGZ van de afgelopen jaren.

Platform werken met multiproblematiek

Op platformmultiproblematiek.nl van Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid, Movisie, het Nederlands Jeugdinstituut en het Trimbos-instituut worden kennis en ervaringen gedeeld over het werken met multiproblematiek.

Dit platform richt zich met name op professionals. Je vindt er onder meer verhalen van gezinnen, kennis over de aanpak van complexe problemen en kennis en werkwijzen ten aanzien van beleid en regels.

Masterclass Jongerenparticipatie in onderzoek – ZonMw

Voor jongeren en onderzoekers organiseert ZonMw de Masterclass Jongerenparticipatie in onderzoek. Dit doet ZonMw in samenwerking met Christine Dedding van Amsterdam UMC.

Aanmelden voor de bijeenkomst op vrijdag 18 september is niet meer mogelijk, wel kijkt ZonMw of ze een extra masterclass kunnen organiseren. Dus wil je op de hoogte gehouden worden, schrijf je dan in voor de reservelijst.

Voor meer informatie kun je terecht op de website van ZonMw.

Leernetwerk Normaliseren: de volgende stap

Het Leernetwerk Normaliseren (LNW NOR) is zich onder leiding van de Haagse Hogeschool (Rob Gilsing en Tamara Bos) inhoudelijk aan het voorbereiden op de start in september. 10 juni jl. is gesproken over hoe het LNW ingericht moet worden. Ook zijn de belangrijkste thema’s geïnventariseerd.

Wat is normaal?

De ingebrachte thema’s hebben enerzijds te maken met het ontwikkelen van een gezamenlijk lexicon voor het praten over het normale leven. Anderzijds betreffen de thema’s de wijze waarop uitvoering gegeven kan worden aan de normaliseringsambitie. Deelnemers geven online door welk thema volgens hen prioriteit heeft. Dit vormt de basis voor de verdere uitwerking van de agenda van het LNW NOR.

Agenda’s uitwerken

Het eerste jaar werken we de veranderagenda, opleidingsagenda en de onderzoeks- en ontwikkelagenda verder uit. Dit doen we aan de hand van de stemming op de belangrijkste onderwerpen.

De stemming is geopend tot 11 september

De volgende bijeenkomsten waarin het LNW daarmee verder gaat zijn op woensdag 16 september en woensdag 11 november. Kijk hier voor meer informatie over het leernetwerk. Om je te aanmelden voor de bijeenkomsten, ga je naar de agenda op onze website.

Opgroeien en opvoeden

In het LNW NOR draait het om opgroeien en opvoeden en de terugdringing van de inzet van (onnodige of niet passende) jeugdhulp. In het LNW komen deelnemers met hun verschillende perspectieven, ervaringen en kennis bij elkaar om met elkaar nieuwe ervaringen op te doen en zo nieuwe kennis te ontwikkelen en delen.

In het najaar van 2020 komt de kerngroep weer online bij elkaar. In het Leernetwerk is nog ruimte voor deelnemers. Bij interesse of voor vragen kijk op onze pagina of neem contact op met Tamara Bos, t.bos@hhs.nl.

GGD HM – Webinar ‘Omgaan met stress in tijden van corona’

De nieuwste inzichten in stress-sensitieve hulp- en dienstverlening

In dit webinar maak je kennis met:

  • Hoe beïnvloedt chronische stress ons gedrag?
  • Wat zijn werkzame bestanddelen in het stress-sensitief werken?
  • Wat zijn gesprekstips in het kader van het stress-sensitief werken?
Wanneer donderdag 9 juli
Tijd 10.30 – 12.00 uur
Waar MS Teams, mogelijkheid om terug te kijken. Geen kosten.
Voor
  • Medewerkers in het sociaal domein: professionals, ambtenaren en vrijwilligers op het terrein van maatschappelijke ondersteuning, participatie, schuldhulpverlening en jeugdzorg werkzaam in de regio Hollands Midden
  • Professionals in het medisch domein: zorgverleners in de regio Hollands Midden, met name huisartsen, POH’s GGZ en verpleegkundigen
Aanmelden Klik hier voor meer informatie en om je aan te melden

Sprekers:

  • Nadja Jungmann: Lector ‘Schulden en Incasso’ bij Hogeschool Utrecht
  • Farley van Heydoorn, Ervaringsdeskundige en trajectbegeleider gemeente Utrecht

Beschrijving

Op 9 juli organiseert de GGD Hollands Midden een webinar over hoe in de zorg en publieke dienstverlening beter rekening kan worden gehouden met de doorwerking van stress op gedrag. Door aanpassingen te maken in onder meer de wijze waarop we gesprekken voeren, brieven opstellen en spreekkamers inrichten kunnen we de zorg en ondersteuning effectiever maken.

Geldzorgen, eenzaamheid, leerachterstanden en huiselijk geweld. De coronacrisis geeft een grote groep inwoners de nodige stress en zorgen. Steeds meer is er bekend over de wijze waarop chronische stress doorwerkt op gedrag. Mensen gaan meer bij de dag leven, nemen onverstandiger beslissingen, hebben meer moeite om in actie te komen en hun emoties en verlangens te reguleren.

Corona zet de maatschappij onder druk. Van professionals in het domein van zorg en welzijn wordt gevraagd om kwetsbare inwoners te ondersteunen om door deze periode te komen en inwoners met nieuwe hulpvragen op te vangen.

In het kader van haar taak op het gebied van psychosociale hulpverlening bij corona organiseert de GGD dit webinar.

Contact: Irene Lottman, medewerker PSH bij Corona / Adviseur Publieke gezondheid

Jeugdzorg in coronatijd l Hoe Curium-LUMC dat doet

COVID-19 heeft een grote impact op onze maatschappij. Ook Curium-LUMC ziet zich in de (continuering van de) zorg voor jeugd gesteld voor verschillende uitdagingen. In dit interview vertelt Robert Vermeiren, directeur Patiëntenzorg en boegbeeld van SAMEN, over hoe Curium-LUMC omgaat met de maatregelen.

Online

Hoewel er bij Curium-LUMC veel digitaal gaat, blijven nog veel afspraken fysiek doorgaan. Afspraken, vergaderingen en gesprekken met gezinnen, ouders en jongeren vinden veelal online plaats. De persoonlijke ervaringen van Robert zijn wisselend, zo kun je bijvoorbeeld iets tussendoor doen maar heb je geen echt contact zoals in de spreekkamer. En dat lijkt de tendens over de gehele linie.

Continuering zorg aan kinderen

In maart en april was het bij Curium-LUMC alle hens aan dek. Veel mensen waren ziek, de zorg werd aangepast. Tegelijkertijd heeft Curium de zorg aan de kinderen die dat nodig hadden gecontinueerd. Bewegingsactiviteiten gingen met aanpassingen waar mogelijk door en bleef bezoek, cruciaal voor kinderen, welkom, hetzij beperkt. Uitzondering daarop vormde een groep. Daar was iemand ziek en de groep kreeg de keuze om of bij Curium of thuis in quarantaine te gaan. De zes jongeren kozen ervoor bij Curium te blijven.

“Aan het begin van deze crisis waren we er niet klaar voor. Er vond dan ook bijna dagelijks crisisoverleg plaats. We hebben inmiddels beter zicht op wat fysiek dan wel online kan. We denken ook nu al na over hoe we de zorg voor jeugd komende tijd kunnen inrichten en gaan daarbij uit van verschillende scenario’s.”, aldus Robert. Een van de scenario’s is dat de maatregelen weer strenger worden, mocht er een tweede golf komen. “We hebben geleerd meer vooruit te kijken.”

Vooruitkijken

“Deze periode zijn we goed doorgekomen dankzij de betrokkenheid en flexibiliteit van onze werknemers. Nu, in deze fase, is het belangrijk te kijken hoe we de zorg weer face-2-face kunnen organiseren met inachtneming van de regels.” Interactie is belangrijk voor echt contact, maar een deel kan wel via beeldbellen. “We zoeken naar een evenwicht in on- en offline.”

Onderzoek naar telepsychiatrie

Over online hulpverlening aan kinderen is nog weinig bekend, blijkt uit literatuuronderzoek. Het is dan ook belangrijk hierover snel kennis te ontwikkelen. Twee weken nadat de coronamaatregelen werden ingevoerd, is Curium-LUMC samen met YOUZ een onderzoek gestart naar ‘noodgedwongen telepsychiatrie’. Gedurende twee maanden hebben ruim 1000 behandelaars in heel Nederland gerapporteerd over hun ervaringen met telepsychiatrie. Daaruit blijkt dat de ervaringen van de behandelaren erg wisselend zijn, een deel is positief en een deel negatief.

“We hebben nog veel te leren”, zegt Robert naar aanleiding van de voorlopige resultaten van het onderzoek onder behandelaren en op basis van zijn eigen ervaringen. De volgende stap is te onderzoeken wat het effect is van telepsychiatrie op kinderen en ouders. Tot nu toe lijkt het erop dat sommige kinderen er goed op reageren en anderen niet. “We willen leren wat randvoorwaarden zijn, wat werkt en wat werkt niet.” Om dit te onderzoeken heeft Curium-LUMC bij ZonMw binnen het COVID-19 programma een aanvraag ingediend.

Blended maatschappij

Het beeldbellen kent zeker praktische aandachtspunten. “Het geluid is vaak te scherp. Ook vraagt het veel online aanwezig zijn van ons om meer korte beeldschermpauzes te houden van 5 tot 10 minuten.” Zelf probeert Robert zich goed te houden aan deze pauzes, om kort de ogen op iets anders te richten.

Robert ziet ook andere voordelen. Curium-LUMC organiseerde recent een webinar: volgens hem een krachtig middel om mensen te informeren. Door de chatfunctie wordt het stellen van vragen laagdrempeliger en vindt meer interactie plaats dan bij een bijeenkomst op locatie. Ook nemen meer mensen deel, zelfs mensen die met verlof zijn. In onze ervaringen deze periode met online werken, ziet Robert een beweging naar een meer blended maatschappij. Robert verwacht dat we ook na deze crisis kritischer zijn op wat we wel en niet doen en of we dat on- of offline doen.

Balans zoeken

Voor Curium-LUMC was en is het zoeken naar een balans tussen de maatregelen van het kabinet, die gericht zijn op het voorkomen van de verspreiding van corona, en de noodzakelijke zorg voor kinderen. “Dat wringt. Zorg voor kinderen en 1,5 meter afstand, dat werkt niet.” Die balans is erg ingewikkeld. Ook andere instellingen drukt Robert op het hart hier goed over na te denken en zoveel mogelijk de zorg voor jeugd te continueren en (tijdelijke) sluiting van instellingen te voorkomen.

Lees hier het interview met Astrid Scholten over hoe Hogeschool Leiden omgaat met de coronamaatregelen. Symone Detmar vertelt over wat TNO doet om de negatieve effecten van de maatregelen tot een minimum te beperken.